Yaxın Şərqdəki lokal münaqişələrin 1973-cü il Yom Kippur neft embarqosundan tutmuş, 7 oktyabr HƏMAS hücumundan sonrakı Qırmızı dəniz böhranına qədər qlobal iqtisadiyyata, enerji qiymətlərinə və beynəlxalq logistikaya necə təsir etdiyini analiz edirik.
Həm 1973-cü ildə, həm də 7 oktyabr 2023-cü il hadisələrindən sonra Yaxın Şərqdəki lokal münaqişə sürətlə regionun hüdudlarını aşaraq dünya iqtisadiyyatına, energetikasına və beynəlxalq təhlükəsizliyə təsir etdi. 1973-cü ilin Yom Kippur (Qiyamət günü) müharibəsi sadəcə bir ərəb-israil münaqişəsi olaraq qalmadı. Ərəb ölkələrinin tətbiq etdiyi neft embarqosu qlobal enerji böhranına, neft qiymətlərinin kəskin artmasına və Qərb dövlətləri üçün ağır iqtisadi fəsadlara yol açdı. Eyni zamanda, İsrail və ərəb dövlətləri arasındakı qarşıdurma ABŞ və SSRİ-nin qlobal rəqabətinin bir hissəsinə çevrildi.
Yarım əsr sonra, HƏMAS-ın 7 oktyabr 2023-cü il hücumunun fəsadları da eyni sürətlə İsrail və Qəzza hüdudlarını aşdı. Münaqişə regionun digər nöqtələrinə yayıldı, İsrail-İran qarşıdurması birbaşa mərhələyə keçdi. Ən qabarıq qlobal nəticə Qırmızı dəniz böhranı oldu: gəmiçiliyə edilən hücumlar dünyanın əsas ticarət yollarından birini iflic etdi, logistika şirkətlərini marşrutları dəyişməyə məcbur etdi və yüklərin çatdırılma müddətini uzatdı. Paralel olaraq, region dövlətlərinin enerji və nəqliyyat strategiyaları (energetika hesablamaları) yenidən formalaşdı.
Bu iki münaqişəni 50 il ayırsa da, mexanizm eynidir: Yaxın Şərq müharibəsi nadir hallarda yalnız Yaxın Şərq çərçivəsində qalır.
© Yenifikir.media
Arzu, təklif və şikayətlərinizi bizə bildirin