Azərbaycan ədəbiyyatında elə simalar vardır ki, onların yaradıcılığı yalnız poetik duyğuların ifadəsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda milli düşüncənin, elmi təfəkkürün və mənəvi yaddaşın daşıyıcısına çevrilir. Vüqar Əhməd məhz belə ziyalılardandır. O, həm şair, həm nasir, həm publisist, həm də alim kimi Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafına mühüm töhfələr vermiş şəxsiyyətlərdən biridir.
1963-cü ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində dünyaya göz açan Vüqar Əhmədin həyat yolu elmə, ədəbiyyata və milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq üzərində formalaşmışdır. Uşaqlıqdan aldığı mənəvi tərbiyə, zəngin ailə mühiti və kitaba olan sevgisi onun gələcək yaradıcılıq istiqamətini müəyyən etmişdir. Müəllimlik fəaliyyəti ilə başlayan əmək yolu sonradan elmi araşdırmalar və geniş ədəbi yaradıcılıqla davam etmişdir.
Vüqar Əhmədin yaradıcılığında diqqəti cəlb edən əsas cəhətlərdən biri milli ruhun güclü şəkildə təzahür etməsidir. Onun şeirlərində və publisistik yazılarında Azərbaycan sevgisi, vətənpərvərlik duyğuları, Qarabağ həqiqətləri, türk dünyasının birliyi və mənəvi dəyərlər aparıcı mövqe tutur. Şair üçün Vətən sadəcə coğrafi məkan deyil, tarix, yaddaş və müqəddəs əmanətdir. Buna görə də onun qələmi hər zaman xalqın taleyi ilə birgə döyünür.
Ədəbiyyatşünas alim kimi Vüqar Əhməd Azərbaycan ədəbiyyatının müxtəlif problemlərini araşdırmış, xüsusilə Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı və folkloru sahəsində mühüm tədqiqatlar aparmışdır. Onun elmi əsərləri milli ədəbi fikrin öyrənilməsində etibarlı mənbələrdən hesab olunur. Professor kimi fəaliyyəti gənc nəslin yetişməsində, filoloji elmin inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Nasir kimi də məhsuldar yaradıcılıq yolu keçən müəllifin roman və hekayələri müasir Azərbaycan nəsrində özünəməxsus yer tutur. “Qarabağ yuxusu və yaxud yuxuda qələbə”, “Son nəfəsədək Azərbaycan” və “Qaradağlılar” kimi əsərlərində xalqın tarixi yaddaşı, milli mübarizə ruhu və insan taleləri bədii ustalıqla əks olunmuşdur. Bu əsərlər təkcə ədəbi nümunə deyil, həm də milli düşüncənin bədii salnaməsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Vüqar Əhmədin bütün şeirlərinə yazılmış 500-dən çox mahnısının mətni və ya sözləri özünə məxsusdur və yaradıcılığında şeir ilə musiqi bir-birini tamamlayır.
Vüqar Əhməd yaradıcılığının mühüm cəhətlərindən biri onun şeirinin musiqi ilə qovuşmasıdır. O, Azərbaycan ədəbi mühitində nadir sənətkarlardandır ki, həm sözün, həm də melodiyanın ahəngini dərindən duyur. Təsadüfi deyil ki, yüzlərlə mahnının müəllifi kimi tanınan şairin misraları müxtəlif bəstəkarlar və ifaçılar tərəfindən musiqi dilində yeni ömür qazanmışdır.
Onun poeziyasında həyatın fəlsəfəsi, zamanın hökmü və insanın mənəvi məsuliyyəti öz əksini tapır. Şairin məşhur şeirlərindən birində oxuyuruq:
“Sonumuz məzarda darısqal otaq,
Səbr edək, bunların kökü kəsilər.”
Bu misralarda fani dünyanın keçiciliyi və ədalətə inam hissi ifadə olunur. Şair oxucunu ümidsizliyə deyil, mənəvi dözümlülüyə çağırır.
Vüqar Əhməd yaradıcılığında halal zəhmət və vətən sevgisi də xüsusi yer tutur. O yazır:
“Halal çörək ömrümüzün naxşıdır,
Vahid deyərdi ki, Vətən yaxşıdır.”
Bu misralar xalq müdrikliyinin, milli təfəkkürün və mənəvi saflığın poetik ifadəsidir. Məhz belə səmimi duyğular onun şeirlərinin mahnıya çevrilməsini asanlaşdırmışdır.
Şair zamanın hökmünü və həyatın axarını da özünəməxsus bədii dillə təsvir edir:
“Zaman bir qamçıdır, biz də fırfıra,
Fırlada-fırlada aparır gora.”
Bu misralar insan ömrünün sürətlə keçdiyini xatırladır, oxucunu zamanın qədrini bilməyə səsləyir.
Ədəbiyyatşünasların da qeyd etdiyi kimi, Vüqar Əhməd yaradıcılığında şeir, elm və musiqi bir vəhdət təşkil edir. Naxçıvanda keçirilən yubiley tədbirində onun şeirlərindən nümunələr səsləndirilmiş, əsərlərinə bəstələnmiş mahnılar ifa olunmuşdur ki, bu da sənətkarın sözünün musiqi ilə necə ahəngdar yaşadığının göstəricisidir.
Beləliklə, Vüqar Əhməd yalnız şair və alim deyil, həm də sözlərini nəğməyə çevirərək milyonların qəlbinə yol tapan nəğməkar sənətkardır. Onun poeziyası oxunduqca düşüncəyə, dinləndikcə isə duyğuya çevrilir.
Vüqar Əhmədin fəaliyyətinin digər mühüm tərəfi publisistikadır. O, mətbuatın cəmiyyətin maariflənməsindəki rolunu yüksək qiymətləndirərək milli mətbuat tarixinin öyrənilməsi və təbliği istiqamətində ardıcıl iş aparmışdır. Onun məqalələri oxucunu düşündürən, tarixdən nəticə çıxarmağa çağıran və milli özünüdərki gücləndirən yazılar kimi diqqət çəkir.
Alim və şairin xidmətləri ölkə daxilində və xaricdə də yüksək qiymətləndirilmişdir. Onun əsərləri müxtəlif dillərə tərcümə olunmuş, yaradıcılığı haqqında beynəlxalq nəşrlərdə məqalələr dərc edilmişdir. Elmi və ədəbi fəaliyyətinə görə müxtəlif mükafatlara layiq görülməsi onun zəhmətinin və yaradıcılıq enerjisinin təsdiqidir.
Bu gün Vüqar Əhməd Azərbaycan ziyalısının ən yaxşı keyfiyyətlərini özündə birləşdirən şəxsiyyət kimi tanınır. O, qələmi ilə milli yaddaşı yaşadan, elmi ilə ədəbiyyatı zənginləşdirən, sözü ilə insanları düşündürən sənətkardır. Onun yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının müasir mərhələsində milli ruhun, vətən sevgisinin və elmi təfəkkürün vəhdətini nümayiş etdirən qiymətli irsdir.
Vüqar Əhmədin ömür yolu bir həqiqəti təsdiqləyir: söz elmə söykənəndə daha qüdrətli, elm isə mənəviyyatla qovuşanda daha işıqlı olur.
Rahib KƏRİMLİ,
yazıçı-jurnalist
© Yenifikir.media
Arzu, təklif və şikayətlərinizi bizə bildirin