Tanınmış iqtisadçı- ekspert Akif Nəsirli bildirib ki, Azərbaycan və Qazaxıstan arasındakı münasibətlər artıq yalnız tarixi və mədəni bağlılıqlara deyil, həm də iqtisadi praqmatizm və qarşılıqlı investisiya maraqlarına əsaslanır. Onun sözlərinə görə, Xəzər regionunun iki aparıcı dövləti bu gün həm enerji təhlükəsizliyi, həm də Transxəzər nəqliyyat-logistika dəhlizinin inkişafı istiqamətində strateji tərəfdaşlığa çevriliblər.
Ekspert vurğulayıb ki, son illərdə iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlıq sadə ticarət münasibətlərindən çıxaraq kapital, texnologiya və infrastruktur yatırımlarına əsaslanan ortaq investisiya modelinə doğru inkişaf edir. Nəsirlinin fikrincə, bu model həm Azərbaycan və Qazaxıstanın iqtisadi sabitliyini gücləndirir, həm də Xəzər regionunun geoiqtisadi əhəmiyyətini artırır.
Azərbaycan və Qazaxıstan arasında münasibətlər yalnız mədəni və tarixi bağlılıqla deyil, həm də iqtisadi maraqlar və qarşılıqlı investisiyalar sayəsində dərinləşir. O, bildirib ki, Xəzər regionunun iki aparıcı ölkəsi kimi Azərbaycan və Qazaxıstan həm enerji təhlükəsizliyi, həm də Transxəzər nəqliyyat-logistika dəhlizinin inkişafı sahəsində strateji tərəfdaşlığa çevriliblər.
Akif Nəsirlinin sözlərinə görə, ənənəvi olaraq enerji sektoru iki ölkə əməkdaşlığının təməlini təşkil edib. Qazaxıstan neftinin Azərbaycan vasitəsilə dünya bazarına çıxarılması bu əməkdaşlığın əsas sütunlarından biridir. 2024-cü ildə Qazaxıstanın “KazMunayGas” şirkəti tərəfindən Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəməri ilə 1,5 milyon tondan artıq neft ixrac olunub. Proqnozlara görə, 2026-cı ilə qədər bu göstərici 6–7 milyon ton səviyyəsinə çatacaq. Bu isə Azərbaycanın tranzit gəlirlərini artırmaqla yanaşı, Qazaxıstanın Avropa bazarına çıxışını təmin edəcək.
Ekspert həmçinin bildirib ki, əməkdaşlığın yeni istiqamətləri bərpa olunan enerji, yaşıl hidrogen istehsalı, neft-kimya sənayesi və rəqəmsal texnologiyalar sahələrini əhatə edir. SOCAR və KazMunayGas arasında Alat və Aktau zonalarında ortaq müəssisələrin yaradılması, Xəzər dənizində külək və günəş parklarının inşası bu istiqamətin konkret nümunələridir.
Akif Nəsirli qeyd edib ki, Orta Dəhliz (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) iki ölkənin nəqliyyat və logistika əməkdaşlığının əsas prioritetidir. 2024-cü ildə bu marşrutla daşınan yüklərin həcmi əvvəlki illə müqayisədə 40 faiz artaraq 4 milyon tona çatıb. Bakı və Aktau limanları arasında “vahid rəqəmsal logistika platforması”nın və “vahid gömrük pəncərəsi” sisteminin yaradılması planı bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardandır.
O, əlavə edib ki, kənd təsərrüfatı, sənaye və rəqəmsal iqtisadiyyat sahələrində də əməkdaşlıq güclənir. Qazaxıstan dənli bitkilər və un ixracatçısı, Azərbaycan isə tərəvəz, meyvə və heyvandarlıq məhsulları istehsalçısı kimi bir-birini tamamlayır. Aqroparkların, toxumçuluq mərkəzlərinin və “taxıl-logistika klasteri”nin yaradılması iki ölkənin ərzaq təhlükəsizliyini möhkəmləndirəcək.
Bu əməkdaşlıq çərçivəsində sənaye və azad iqtisadi zonalar, eləcə də rəqəmsal iqtisadiyyat və maliyyə platformaları istiqamətində inteqrasiya daha da dərinləşəcək.
İqtisadçı sonda vurğulayıb ki, Azərbaycan–Qazaxıstan tərəfdaşlığı təkcə iqtisadi deyil, həm də geoiqtisadi və strateji xarakter daşıyır. Onun fikrincə, yaxın illərdə əsas məqsəd bu əməkdaşlığı vahid investisiya ekosisteminə çevirmək və Xəzər regionunda kapital, texnologiya və insan resurslarını birləşdirən yeni iqtisadi mərkəzlər yaratmaqdır.
© Yenifikir.media
Arzu, təklif və şikayətlərinizi bizə bildirin