2026-cı ildə keçirilən CES (Consumer Electronics Show) sərgisi texnologiyanın gündəlik həyata necə daha dərindən nüfuz etdiyini bir daha göstərdi. Bu il sərgidə diqqət çəkən əsas yeniliklərdən biri süni intellektlə işləyən və gün ərzində insanın ətrafında baş verən danışıq və dialoqları avtomatik qeyd edən və üstümüzə bərkidə biləcəyimiz cihazlar oldu. Bu tip texnologiyalar artıq sadəcə səs yazmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda qeydləri analiz edir, xülasə çıxarır və istifadəçiyə sonradan axtarıla bilən “rəqəmsal yaddaş” təqdim edir.
Yeni nəsil bu cihazlar adətən kiçik, ekranı olmayan və geyimə bərkidilə bilən formada hazırlanır. İstifadəçi cihazı gün ərzində üzərində daşıyır və aparat ətraf mühitdəki danışığı avtomatik olaraq qeydə alır. Daha sonra süni intellekt bu səsləri mətnə çevirir, əsas məqamları ayırd edir və onları mövzu, zaman və ya kontekst üzrə təsnif edir. Nəticədə istifadəçi gün ərzində baş verən görüşləri, söhbətləri və vacib məlumatları sonradan rahat şəkildə xatırlaya bilir.
Bu texnologiyanın əsas məqsədi insan yaddaşının yükünü azaltmaqdır. Xüsusilə iş mühitində keçirilən görüşlər, şifahi tapşırıqlar və ya gündəlik planlaşdırma zamanı deyilən məlumatlar tez-tez unudulur. AI əsaslı bu cihazlar isə danışılanları avtomatik qeyd edərək istifadəçiyə “ikinci yaddaş” funksiyası təklif edir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu tip texnologiyalar gələcəkdə iş məhsuldarlığını artırmaqla yanaşı, şəxsi planlaşdırma və vaxt idarəçiliyində də mühüm rol oynaya bilər.
Bununla yanaşı, bu cihazların geniş yayılması ciddi suallar da doğurur. Ən çox müzakirə edilən mövzu məxfilik və şəxsi həyatın toxunulmazlığıdır. Gün ərzində avtomatik olaraq səs yazan bir cihazın ətrafdakı insanların razılığı olmadan dialoqları qeyd etməsi etik və hüquqi problemlər yarada bilər. Xüsusilə ictimai məkanlarda və ya şəxsi söhbətlər zamanı bu texnologiyanın necə istifadə olunacağı hələ də açıq sual olaraq qalır.
Texnologiya şirkətləri bu narahatlıqları azaltmaq üçün müxtəlif həllər təklif edir. Bura istifadəçinin səs yazmanı istədiyi zaman dayandıra bilməsi, müəyyən zonalarda avtomatik deaktivasiya, məlumatların şifrələnməsi və yalnız istifadəçinin nəzarətində saxlanılması kimi funksiyalar daxildir. Buna baxmayaraq, mütəxəssislər bildirirlər ki, texnologiyanın inkişaf sürəti bəzən qanunvericilik və ictimai etik normalardan daha sürətli gedir.
CES 2026-da nümayiş olunan bu cihazlar göstərir ki, süni intellekt artıq yalnız ekranlar və klaviaturalar vasitəsilə deyil, birbaşa insanın gündəlik həyatına inteqrasiya olunur. Gələcəkdə bu tip texnologiyaların səsdən əlavə görüntü, məkan və davranış məlumatlarını da birləşdirərək daha geniş analiz imkanları təqdim edəcəyi gözlənilir. Bu isə insan yaddaşının texnologiya ilə tamamlanması dövrünün başlandığını deməyə əsas verir.
Nəticə etibarilə, gündəlik dialoqları qeyd edən AI cihazları həm böyük imkanlar, həm də ciddi risklər yaradır. Bu texnologiyanın cəmiyyət tərəfindən necə qəbul olunacağı isə onun nə dərəcədə şəffaf, təhlükəsiz və etik şəkildə tətbiq olunmasından asılı olacaq.
Şahanə Nəsirli
© Yenifikir.media
Arzu, təklif və şikayətlərinizi bizə bildirin